مصطفی صفایی خوانساری

ملیت :  ایرانی   -  قرن : 14 منبع : اثرآفرینان (جلد اول-ششم)

(تو 1321 ق)، عالم امامى و فقیه اصولى. در خوانسار به دنیا آمد و همان جا نشوونما یافت و مقدمات را از آقا سید على خوانسارى، دایى خویش، فرا گرفت. سطوح را نزد پدرش آموخت. در 1340 ق به قم رفت و در حوزه‏ى درس آیت‏الله حایرى حاضر شد و چندین دوره فقه و اصول را نزد ایشان خواند و مقام اجتهاد و استنباط را حائز شد. وى از آیت‏الله اصفهانى و آیت‏الله نایینى، آن مدتى كه آن دو در قم بودند، بهره‏مند گردید. همچنین مدتى از آیت‏الله قمى و آقازاده‏ى خراسانى و آقا رضا مسجد شاهى و میرزا محمد صادق اصفهانى استفاده كرد. با ورود آیت‏الله بروجردى به قم از اصحاب استتفاء و خواص حواریون ایشان گشت و به تدریس فقه و اصول اشتغال یافت. او از نوزده تن از مراجع عظام نجف و قم و مشهد و اصفهان و تهران اجازه اجتهاد و روایت داشت. وى در قم درگذشت و در مسجد بالاى سر حضرت معصومه (ص) دفن شد. او داراى تصنیفات و تألیفات بسیارى است كه از آن جمله: «الدیانه الاسلامیه و معتقدات الامامیه»، در اصول اعتقادات؛ «تقریرات» درس آیت‏الله حایرى، رد اصول و صلاه و نكاح و مكاسب؛ «الجواهر المودعه»؛ رساله‏هایى در تفسیر آیات «مبداء و معاد».[1] عالم علوم دینى. تولد: ربیع‏الاول سال 1321. درگذشت: 24 مهر ماه 1371. حضرت آیت‏الله حاج سید مصطفى صفایى خوانسارى، فرزند آیت‏الله حاج سید احمدحسین صفایى صاحب كتاب كشف الاستار عن وجه الكتب و الاسفار، بود. مقدمات و سطوح و مقدارى از فلسفه و حكمت را نزد دایى و پدرش و دیگر اساتید خوانسار فراگرفت. در سال 1340 ق. به شوق فراگیرى علوم اسلامى به قم آمد و در درس آیت‏الله العظمى عبدالكریم حائرى حضور یافت و چندین دوره فقه و اصول را در محضر ایشان فراگرفت. همزمان در محضر حضرت آیت‏الله سید ابوالحسن رفیعى قزوین، كتاب اسفار را و در محضر حضرت آیت‏الله شاه‏آبادى، كتاب مصابح الانس و شرح فصوص قیصرى را فراگرفت. از اساتید دیگر ایشان مى‏توان از آیات عظام سید ابوالحسن اصفهانى و میرزا حسین نایینى (كه در توقف هشت ماه آنان در قم از حضورشان بهره برد)، میرزا محمد آقازاده، حاج شیخ مرتضى آشتیانى، حاج شیخ محمدرضا مسجدشاهى، میرزا محمدصادق احمدآبادى اصفهانى نام برد. آیت‏الله خوانسارى از آیت‏الله حائرى اجازه اجتهاد و از حضرات آیات عظام، حائرى، اصفهانى، بروجردى، آقا ضیاء عراقى، آشتیانى، ابوالمجد مسجدشاهى، شیخ محمدتقى خوانسارى، میرزا محمد فیض، محدث قمى، میرزا محمد عسگرى تهرانى، شیخ آقا بزرگ تهرانى، مرعشى نجفى، سید عبدالحسین شرف‏الدین و میرزا رضى تبریزى و برخى دیگر اجازه‏ى روایات دریافت كرده است. از آثار وجودى ایشان كتابخانه‏اى بزرگ- كه داراى صدها نسخه خطى است- و بناى مسجدى در خوانسار و مسجدى در قم را مى‏توان نام برد. تألیفات وى عبارتند از: حاشیه بر وسیلة النجاة، تقریرات درس فقه و اصول آیت‏الله حائرى، حاشیه بر دررالاصول، رسائل، مكاسب، كفایه، قوانین و شرح لمعه، الدیانة الاسلامیة (در اصول عقاید)، الجواهر المودعة، تفسیر مبدأ و معاد و... حضرت آیت‏الله صفایى خوانسارى صبح روز جمعه بیست و چهارم مهر 1371 (هیجدهم ربیع‏الثانى 1413) در نود و دو سالگى چشم از جهان فرو بست و در مسجد بالا سر حضرت معصومه (س) به خاك سپرده شد.